الشيخ الكليني ( مترجم : كوه كمره اى )

742

الكافي ( أصول الكافي ) ( فارسي )

اين خود متضمن ذلّ سؤال است كه با مقام پدرى و مادرى سازگار نيست . ظاهر اين حديث وجوب اطاعت از پدر و مادر است در آنچه معصيت نباشد گرچه مكروه باشد ، به ويژه اگر تركش موجب خشم و دل تنگى آنها شود و دور نيست ولى تكليف سختى است و بسا مايهء حرج باشد ، محقق اردبيلى گويد : عقل و نقل دلالت دارند بر حرمت نافرمانى و ناسپاسى ، و وجوب اطاعت پدر و مادر از آيات و اخبار فهميده شود ، برخى علماء بدان تصريح كرده‌اند ، در مجمع البيان گفته : « وَ بِالْوالِدَيْنِ إِحْساناً » يعنى خدا حكم كرده است به احسان نسبت به والدين و بخصوص در حال پيرى و اگر چه طاعت والدين در هر حال واجب است براى آنكه در حال پيرى بيشتر مورد نياز است ، فقهاء گفته‌اند در كتب خود كه پدر و مادر مىتوانند فرزند را از غزوه و جهاد منع كنند مادامى كه به نصِّ امام يا به هجوم كفار بر مسلمانان بر او واجب معين نشده باشد . از مجلسى ( ره ) - « مثل الكبه » يعنى هل دادن و فشار ، فيروزآبادى گفته : كبه ، به معنى دفعه‌اى است در نبرد حركت و در حمله و يورش در نبرد و به معنى ازدحام و تصادم است . از مجلسى ( ره ) - « و لا يستسب له » يعنى كارى نكند كه مردم به پدر او دشنام دهند ، مثل اينكه خودشان يا پدرانشان را دشنام دهد تا آنها با دشنام پدر جواب گويند و بسا مردم پدر كسى كه كار زشت كند دشنام دهند . امام ( ع ) بيانات اكيدى در بارهء احسان به پدر و مادر مستند به قرآن بيان داشته است و راوى پنداشته آيه‌اى كه مستند بيانات حضرت است همان آيهء وارده در سوره بنى اسرائيل است كه با تأكيدات بسيارى وارد شده است به شرح زير : 1 - احسان به والدين را در درجهء دوم خداپرستى قرار داده .